biuro@almedsc.pl

Przyczyny i rodzaj uszkodzeń słuchu

W semantyce języka polskiego pojęcie głuchota świadczy o całkowitym braku percepcji dźwięków przez ucho, natomiast upośledzenie słuchu – to gorsze, ale jednak odbieranie, wrażeń dźwiękowych.

Przyczyny uszkodzeń słuchu można podzielić na:

a) wrodzone,

a) nabyte.

 

Ad. a) Wrodzone uszkodzenia słuchu

Do trwałego uszkodzenia słuchu może doprowadzić wiele różnych zagrożeń takich jak: konflikt serologiczny, niektóre   choroby   przebyte   przez matkę   w   okresie   ciąży, tj. różyczka, toksoplazmoza, choroby weneryczne,  niektóre   choroby   przebiegające z uszkodzeniem nerek lub wątroby, zatrucia przemysłowe bądź przyjmowanie leków ototoksycznych, np.: gentamycyny, streptomycyny, chininy, salicylanów, kanamycyny, narażenie kobiety podczas ciąży na hałas lub wibrację oraz urazy mechaniczne, także urazy okołoporodowe.

Głuchota dziedziczna jest inną postacią wrodzonego uszkodzenia słuchu, może ona być przekazywana z pokolenia na pokolenie. Istnieje wiele typów głuchoty wrodzonej, do najbardziej częstych należy typ Schaybego, w którym uszkodzenie słuchu dotyczy komórek zmysłowych w narządzie Cortiego, typ Michela polegający na całkowitym zaniku ucha wewnętrznego i wreszcie typ Siebemanna z uszkodzeniem przede wszystkim ucha środkowego oraz jamy bębenkowej i jej elementów anatomicznych.

Ad. b) Nabyte uszkodzenia słuchu powstają z różnych przyczyn podczas życia człowieka i dzieli się je na uszkodzenia o charakterze:

a) przewodzeniowym,

a) odbiorczym,

b) mieszanym.

 

Przewodzeniowe uszkodzenia słuchu

Dotyczą przewodu słuchowego, błony bębenkowej, kosteczek słuchowych znajdujących się w jamie bębenkowej lub trąbki słuchowej – łączącej jamę bębenkową z częścią nosową gardła, czyli układu przekazującego dźwięki. Uszkodzenia te mogą mieć charakter zapalny i niezapalny. Przyczynami zapalnych uszkodzeń przewodzeniowych słuchu są ostre i przewlekłe zapalenia trąbek słuchowych, jako części anatomicznej ucha oraz ostre i przewlekłe zapalenia ucha środkowego, zwłaszcza perlakowe i ziarninowe, a także powstałe, jako powikłanie niektórych chorób zakaźnych (np.szkarlatyna, gruźlica).

Przyczynami uszkodzeń o charakterze niezapalnym, może być czop woszczynowy znajdujący się w przewodzie słuchowym zewnętrznym, który jest naturalną wydzieliną gruczołów zawartych w skórze przewodu słuchowego. Przyczynami mogą też być zmiany w jamie bębenkowej, występujące pod postacią blizn w wyniku przebytych zapaleń, a także ucisk ujścia gardłowego trąbki słuchowej, spowodowany najczęściej przerośniętym migdałkiem gardłowym oraz pozapalne zmiany bliznowate ograniczające jej drożność. Kolejną przyczyną jest otoskleroza. Jest to choroba, w której występuje nieprawidłowy   proces   kostnienia   między  okienkiem    owalnym   a strzemiączkiem. W konsekwencji tego, ruchomość strzemiączka zostaje poważnie ograniczona. Równie częstą przyczyną są urazy, nawet lekkie obrażenia głowy.

W tym typie niedosłuchu zrozumiałość mowy jest bardzo dobra, osiągająca 100% przy dużych natężeniach. U pacjentów występuje lepsze słyszenie w hałasie (paracusis Willisi). Stosowanie aparatów słuchowych w tym typie uszkodzenia słuchu w dużym stopniu poprawia słyszenie, a także uzyskuje się pozytywne efekty protezowania narządu słuchu.

Niedosłuch typu odbiorczego

Może dotyczyć komórek rzęsatych (zmysłowych) narządu Cortiego, nerwu słuchowego lub ośrodków słuchu w mózgu. Rozróżniamy jedno- lub obuuszny niedosłuch, mający różne nasilenie. Typ ten dzieli się na głuchotę odbiorczą obwodową (lokalizacja ślimakowa i pozaślimakowa) oraz ośrodkową (pień mózgu i ośrodki słuchowe kory mózgowej).

 

Głuchota odbiorcza obwodowa

Nazywana inaczej ślimakową, może wynikać z uszkodzenia ślimaka bądź nerwu ślimakowego, aż do jąder opuszki. Ten typ głuchoty zwany jest niedosłuchem „sensorycznym” lub „czuciowo – nerwowym”. Często występują zaburzenia ze strony układu przedsionkowego (nudności, zaburzenia równowagi, wymioty), dlatego też nie występuje  w   postaci    izolowanej.   Głuchota    odbiorcza    obwodowa   występuje w przypadku takich patologii, jak: choroba Meniere’a, sensoryczna postać głuchoty starczej, w 20 – 30% przypadków nerwiaków nerwu VIII w początkowym stadium rozwoju, w urazach akustycznych i uszkodzeniach czynnikami toksycznymi.

Obserwuje się ją również w następujących przypadkach klinicznych: złamanie poprzeczne piramidy kości skroniowej, nerwiaki nerwu VIII, uszkodzenia toksyczne (streptomycyna, kanamycyna itp.) oraz infekcyjne, jak i głuchota starcza typu neutralnego. Jest to lokalizacja pozaślimakowa, która występuje przy uszkodzeniu nerwu słuchowego.

 

Głuchota odbiorcza ośrodkowa

Dotyczy   uszkodzenia   górnych   pięter   narządu   odbiorczego,   powyżej   jąder opuszki do kory mózgowej. Dzieli się na uszkodzenia pnia mózgu i ośrodków korowych słuchu. Nie da się ich wykryć za pomocą zwykłych badań audiometrycznych. W celu wykrycia lokalizacji niezbędne jest wykonanie dużej liczby testów audiologicznych, badań neurologicznych, przedsionkowych oraz obrazowanie. Duże znaczenie ma również wywiad z pacjentem.

Niedosłuch typu mieszanego

Jest połączeniem obu rodzajów niedosłuchów. W zależności od miejsca uszkodzenia przewodzeniowym    (zaburzenia   części    ucha    zewnętrznego lub     środkowego) lub     odbiorczym    (zaburzenia     ucha     wewnętrznego).        Rozróżnia         się   niedosłuch o przeważającym komponencie przewodzeniowym (zaburzenia części ucha zewnętrznego lub środkowego) lub odbiorczym (zaburzenia ucha wewnętrznego).